دانستنيهاي محيط زيستي
روشها و استانداردهاي اندازه گيري صوت زيست محيطي در ايستگاه هاي تقليل فشار گاز 

مباحث مربوط به اندازه گيري صوت زيست محيطي در راستاي تدوين و اجراي برنامه هاي پايش و اتخاذ راهكارهاي كنترل صوت در واحدهاي صنعتي از اهميت ويژه اي برخوردار است.از اينرو به منظور آشنائي كارسناسان و علاقمندان اين مباحث مطلب آموزشي با عنوان "اندازه گيري صوت زيست محيطي در ايستگاه هاي تقليل فشار گاز"  توسط سركار خانم عاطفه طاهرخاني مسئول حفاظت محيط زيست HSE شركت گاز استان تهران تهيه و گردآوري شده است . مطالب ارائه شده از بعد آموزشي و آشنائي كارشناسان محيط زيست با استانداردهاي موجود و روشهاي اندازه گيري صوت زيست محيطي مفيد مي باشد.

در ادامه مي توانيد فايل مربوط به مطلب مذكور را دانلود نمائيد.


1390/8/17 سه‌شنبه
..
آشنايي با تجهيزات انرژي بر ساختمان 

پيرو اقدامات انجام شده در كارگروه اصلاح الگوي مصرف و توزيع گاز طبيعي شركت ملي گاز ايران مقاله اي تحت عنوان فوق جهت استفاده همكاران و علاقمندان به موضوعات انرژي و ساختمان تهيه شده است.

فايل مقاله از ادامه قابل دريافت است


1389/8/17 دوشنبه
..
انيميشن طنز زيست محيطي- توسعه ناپايدار! 

پس از دريافت فايل از ادامه با استفاده از windows picture and fax viewer يا ACDsee باز شود.


ادامه متن . . .


پس از دريافت فايل از ادامه با استفاده از windows picture and fax viewer يا ACDsee باز شود.

1389/5/18 دوشنبه
..
وجود نيترات درآب و روشهاي حذف آن از آب آشاميدني 

فاضلاب هاي شهري ، صنعتي ، مواد دفعي حيواني وگياهي در شهرهاي بزرگ که داراي نيتروژن آلي هستند به خاک دفع مي شوند . لايه سطحي خاک قادر به حفظ ونگهداري نيتريت ونيترات نبوده و در نتيجه نيتريت ونيترات به آبها ي زير زميني راه مي يابند. از سوي ديگر چرخه نيترات سازي در شهرهايي که دفع نادرست فا ضلاب از طريق چا ه هاي جذبي انجام مي شود همچنان ادامه دارد ومشکل توليد پيوسته نيترات وانتشارآن به آب هاي زيرزميني راسبب مي گردد.

ادامه متن . . .


مقدمه

نيترات (NO3) يکي از آنيون ها ي معدني است که در نتيجه اکسيد اسيون نيتروژن عنصري حاصل مي شود .

اين ماده يکي از عنا صر بسيار ضروري براي سنتز پروتئين در گيا هان است ونقش مهمي در چرخه نيتروژن دارا مي باشد . نيترات از طريق اکسيداسيون طبيعي توليد وبنا براين در تمام محيط زيست يافت مي شود.

فاضلاب هاي شهري ، صنعتي ، مواد دفعي حيواني وگياهي در شهرهاي بزرگ که داراي نيتروژن آلي هستند به خاک دفع مي شوند . دراثر فعاليت ميکروار گا نيزم هاي خاک ، نيتروژن آلي به يون آمونيوم ( NH4+) تبديل شده که به اين پديده Ammonifcation گفته مي شود . خاک توانائي نگهداري اين ترکيب رادر خود دارد اما به مرور طي پديده ديگري به نام Nitrification بخشي از يون آمونيوم ابتدا به يون نيتريت(NO2-) وسپس به يون نيترات تبديل مي شود . لايه سطحي خاک قادر به حفظ ونگهداري اين دو ترکيب نبوده ودر نتيجه نيتريت ونيترات به آبها ي زير زميني راه مي يابند. از سوي ديگر چرخه نيترات سازي در شهرها يي که دفع نادرست فا ضلاب از طريق چا ه هاي جذبي انجام مي شود همچنان ادامه دارد ومشکل توليد پيوسته نيترات وانتشارآن به آب هاي زيرزميني راسبب مي گردد.

 از آنجايي که نيترات در آب به صورت محلول وجود دارد، روش هاي معمول تصفيه آب قادر به خذف آن نيستند . ازاين رو نياز به آن دسته ازروش هاي تصفيه پيشرفته مي باشد که قادر به کاهش آلاينده هاي محلول هستند .


اثرات غير سرطان زائي

احياي نيترات معدني وآلي پس از ورود به سيستم گردش خون آهن همو گلوبين را اکسيد نموده و از ظرفيت II به ظرفيت III تبديل مي نمايد . متهموگلوبين ظرفيت اکسيژن رساني بسيارکمتري از هموگلوبين دارد ودر نتيجه به بافت ها، اکسيژن کافي نمي رسد و بعداز مدتي رنگ پوست بخصوص در ناحيه دور چشم ودهان، به تيرگي ميگرايد وازاين رو به آن سندرم BIueBaby ميگويند. از ديگر علائم افزايش متهموگلوبين مي توان به سردرد خواب آلودگي واشکال در تنفس اشاره نمود.

اين عارضه اولين نشانه مسموميت با نيترات است ونوزادان زير شش ماه آسيب پذ يرترين گروه سني دراين مورد هستند . زيرا نوزادان برخلاف بزرگسالان علاوه بر PH با لاي معده وزيادي باکتري هاي طبيعي احياء کننده نيترات، فاقد آنزيم برگشت دهنده متهموگلوبين به همو گلوبين هستند.


اثرات سرطاني زائي

احتمال اين که نيترات معدني ويا آلي به عنوان يک عامل سرطان زا عمل نمايند ، بستگي به احياي نيترات به نيتريت و واکنش هاي بعدي نيتريت با ساير مولکول ها به خصوص آمين هاي نوع دوم، آميدها وکاربامات ها دارد که منجر به تشکيل ترکيبات نيتروزو اكسيد مي گردد.

بررسي هاي اپيدوميولوژيکي در اكثر نقاط دنيا رابطه مطمئني رادر اين زمينه نشان نداده است . در کشور آلمان تحقيقاتي برروي جمعيت در معرض نيترات بالا در آب آشاميدني انجام گرفت که رابطه معني داري بين غلظت نيترات وافزايش تومورهاي سرطان مغز به دست نيامد. مطا لعات ديگر در دانشگاه نبراسکا نشان داد که رابطه معني داري بين غلظت نيترات آب وافزايش شيوع يک نوع سرطان به ميزان دوبرابر گرديده است.

اين طور به نظر مي رسد که تشکيل تر کيبات نيتروزو اكيسد N-nitroso بستگي به احياي نيترات به نيتريت، وجود پيش– سازهاي لازم با غلظت کافي، عدم حضور تر کيباتي که مانع از سنتز ترکيبات نيتروزو اكسيد N-nitrosoمي شوند (مانند ويتامين هاي Eو C ) ودر نهايت وجود منبع خارجي از نيتروزآمين ها دارد.

با توجه به اين که تعداد متغيرها دراين مطا لعات زياد بوده است رابطه منطقي بين افزايش داده هاي موجود براي اظهار نظر قطعي کافي نيستند.

اما ثابت شده است که ترکيبات N-nitroso در حيوانات آزمايشگا هي سرطان زا مي باشند.


حد مجاز نيترات در آب آشاميدني

با توجه به مطالعات به عمل آمده توسط سازمان حداکثر مجاز 50 ميليگرم درليتر (برحسب نيترات)را اعلام نموده است. استاندارد ملي ايران نيز براي نيترات همين مقدار مي باشد. سازمان حفا ظت محيط زيست ايا لات متحده حداکثر مجاز نيترات را10 ميلي گرم در ليتر (برحسب نيتروژن) قرار داده که معادل با 82/44ميلي گرم در ليتر برحسب نيترات است.


روش هاي حذف نيترات

نيترات داراي حلاليت زياد درآب بوده وبدون بو ومزه است که به سختي ازآب قابل حذف مي باشد . بنا براين کاهش نيترات اغلب با مشکلات و هزينه زياد روبروست. روش هاي متفاوتي براي حذف نيترات از آب آشاميدني وجود دارد که برخي از آن ها در مقياس بزرگ عملياتي نيستند. متداول ترين روش ها ي موجود براي کا هش نيترات در مقياس بزرگ عبارتند از:

رقيق سازي Dilution

تبادل يون Ion exchange

اسمزمعکوس Reverse Osmosis


رقيق سازي

زماني که براي تامين آب جهت توزيع در يک سامانه آبرساني امکان استفاده از چند منبع آب خام با کيفيت هاي متفاوت وجود داشته باشد، بحث رقيق سازي قا بل طرح خواهد بود. به طورمعمول غلظت هاي با لاتر ازحد مجاز نيترات در منا بع آب زيرزميني مشاهده مي شود ودر مقا بل آب هاي سطحي اغلب داراي غلظت نيترات کمتري هستند. از اين رو در يک سامانه آبرساني مي توان ازاختلاط آب هاي سطحي با آب هاي زيرزميني که داراي غلظت هاي متفاوتي از نيترات ميباشند، براي تعديل اين آلاينده استفاده نمود.


تبادل يوني

تبادل يون يک واکنش برگشت پذير است كه نياز به احياءدارد.

دراين عمل با استفاده از يک محلول که داراي يون هاي ازدست رفته رزين به مقدار کافي ميباشد، رزين دوباره به فرم فعال اوليه تبديل مي شود اما مقداري از ظرفيت تبادل خود را از دست مي دهد. به طور کلي هرچه ظرفيت يون بيشتر باشد با تمايل بيشتري جذب رزين مي گردد. بنا براين يون سه ظرفيتي ويون دوظرفيتي بيش از يون يک ظرفيتي توسط رزين جذب مي شود. حتي براي يون هاي با ظرفيت يکسان نيز ضريب گزينش متفاوت است . اغلب هر چقدر وزن مولکولي بيشتر باشد و يا اندازه يون کوچک تر گردد، تمايل به جذب افزايش مي يابد. وجودضريب گزينش باعث مي شود که يون ها به طور يکسان جذب رزين نشوند. ترتيب گزينش يون ها در هنگام استفاده از رزين هاي آنيوني رايج به ترتيب ذيل مي باشد:

SO4>NO3>Cl>HCO3

در نتيجه وقتي که نيترات يون مورد نظر براي حذف باشد، قبل از آن به طور اجتناب نا پذير، فسفات وسولفات مبادله شده وزماني نيترات مبادله مي گردد که ديگر يون هاي مذ کور به صورت آزاد وجود نداشته باشند.

پس از کاهش ظرفيت رزين مشکل ديگري به وجود مي آيد، مبادله دوباره يون هاي نيترات جذب شده روي رزين با يون هاي سولفات تازه وارد است که منجر به افزايش نيترات درآب خروجي ميشود. اين پديده به Nitrate Dumping معروف است .دراين زمان مقداري نيترات درآب خام وارد مي گردد.

درسا ل هاي اخير رزين هايي ساخته شده اند که نسبت به رزين هاي متداول قا بليت جذب بيشتري دارند وبه آن ها رزين هاي انتخابي مي گويند. براي افزايش ضريب گزينش نيترات دراين نوع رزين ها، طول زنجيره هاي استري (به دليل وجود گروه فعال ، تري اتيل وتري بوتيل آمين) افزايش يافته تا ظرفيت نيترات براي احياي زنجيره ها بيشترشود. اما با افزايش طول اين زنجيره، ظرفيت حجمي رزين کاهش مي يابد. بنابراين رزين هاي انتخابي درفواصل زماني کوتاه تري نسبت به رزين هاي معمولي نياز به احياء دارند.

مزاياي روش تبادل يوني به اختصار شامل بهره برداري آسان، عدم نياز به تخصص بالا وتجهيزات پيچيده، عدم نياز به فضاي زياد جهت احداث وسرمايه گذاري اوليه کمتر نسبت به اسمز معکوس ميباشد. معايب آن نيز عبا رتند از، روش تصفيه شيميايي است ونياز به مواد شيميائي براي راهبري دارد، مشکل دفع ويا تصفيه پساب خروجي وجود دارد، حدود2 تا 15درصد آب ورودي صرف شستشوي معکوس واحياي رزين مي شود، قادربه حذف ذرات، ميکروازگانسيم ها وسايرآلاينده ها ي نمي باشد و هزينه بهره برداري آن در درازمدت زياداست.


اسمزمعکوس (R.O )

درفرآينداسمز معکوس آب با فشار زياد ازيک سري غشاء نيمه تراوا( Semi-Permeable Membrane)عبور داده مي شود . اين فشار خارجي از فشار اسمزي طبيعي بيشتر است در نتيجه مولکول هاي کوچکتر از منا فذ غشاء عبور مي کنند، در حالي که مولکول ها ي بزرگتر، قادر به عبور از غشاءنيستند و در جرياني جانبي از کنار غشاء عبور داده شده ودفع مي گردند.

دراين فرآيند ميکروارگانيسم ها نيز از آب حذف مي شوند. به طور کلي اين فرآيند براي شيرين کردن آب هاي شور به کار مي رود ولي درسال هاي اخير براي حذف آلاينده هاي خاص نظير نيترات مورد توجه قرار گرفته است. اسمز معکوس يک روش تصفيه فيزيکي و نوعي فيلتر اسيون است که نياز به مواد شيميائي ندارد. در اغلب منابع از روش اسمز معکوس به عنوان روشي موفق واقتصادي در دراز مدت براي کنترل آلاينده هاي آب از جمله نيترات ياد شده است. دراين روش علاوه برنيترات، کل جامدات محلول ( TDS) آب نيزکاهش مي يابد.

به طور کلي فرآيندهاي فيلتر اسيون براي جداسازي آلاينده ها، به چهارگروه کلي قابل طبقه بندي هستند : ميکروفيلتراسيون (MF) ، اولترافيلتراسيون ( UF) ، نانوفيلتراسيون (NF) واسمزمعکوس، که به هايپر فيلتراسيون (HF) شهرت يافته است .

به دليل قابليت هاي چشمگير غشاء هاي RO ، امروز در سيستم هاي تصفيه در نقطه مصرف ( Point of Use) يا همان دستگاه هاي تصفيه خانگي بسيار متداول شده است . دراين موارد نيز عملکردفيلترهاي RO بستگي مستقيم به کيفيت و فشار آب ورودي دارد و به دليل قرار گرفتن فيلتر کربن فعال درکنار فيلتر RO دراين دستگاه ها، قابليت کاهش ترکيبات آلي فرار (VOCs) نظير کلروفرم، ترکيبات نفتي وهمچنين ترکيبات آلي محلول ( SOCs) نظير دي اکسين ها وآفت کش ها نيز فراهم آمده است.


تئوري هاي حذف در فرآيند اسمز معکوس

به طورکلي حذف يون ها، نمک ها و مولکول ها توسط روش اسمز معکوس، براساس چهار عامل بارذرات، وزن مولکولي، اندازه ذرات و ساختار شيميائي آن ها مي باشد . درواقع، حذف ذرات توسط فرآيند اسمز معکوس تلفيقي از4 عامل ياد شده است .

نيترات يک آنيون بسيار محلول در آب بوده وبراي سيستم RO به لحا ظ ايجاد رسوب وجرم مشکلي ايجاد نمي کند. باتوجه به اين که ترکيبات معدني ونمک ها براساس تئوري هيداراتاسيون، درآب محلول هستند ، يون هاي ديسوسيه شده براساس بار يوني وشعاع يوني خود جذب مولکولهاي آب شده وهيداراته مي گردند. بسياري از آنيون ها که نسبت بار به شعاع يوني بزرگتري دارند، مي توانند در فيلتر اسمز معکوس ايجاد رسوب نمايند.


مزاياي روش اسمز معکوس به اختصارعبارتنداز:

روش تصفيه فيزيکي بدون استفاده ازمواد شيميائي است.

گرچه فرآيندROدراصل براي حذف جامدات محلول، سختي ورنگ به کار ميرود ولي علاوه براين ها، نيترات، سولفات، سديم، ميکروارگانيسم ها، فلزات سنگين سمي نظير سرب وآزبست را نيز بين 50تا90درصد کاهش مي دهد.

هزينه نگهداري اين سيستم ها در دراز مدت کمتر ازسيستم ها تبادل يون است.


معايب روش اسمز معکوس نيز عبارتنداز:

- محدوديت ظرفيت آبگذر سيستم وجود دارد. يعني ميزان بارگذاري حجمي سيستم غير قابل انعطاف بوده ومحدود مي باشد.

- استفاده ازاين روش ممکن است سبب برهم زدن تعادل نسبت کلسيم /کربنات، کاهش اکسيژن محلول وتغيير مزه آب خروجي مي شود که ممکن است نياز به تنظيم مجدد يا هوادهي داشته باشد.

- به دليل حسا سيت غشاءها، در صورت وجود رسوب نياز به يک پيش تصفيه ساده قبل از سيستم هاي اسمز معکوس وجود دارد.

- براي دفع پساب که به ازاء هر يک حجم آب خروجي حدود 5 تا10 درصد حجم پساب توليد ميگردد، بايد از قبل تدابير خاص انديشيده مي شود.


مقاسيه اقتصادي

بررسي ها نشان داده که هزينه سرمايه گذاري اوليه براي احداث يک واحد اسمز معکوس نسبت به يک واحد تبادل يون در ظرفيت مساوي، بيشتر است. اما درادامه، روش تبادل يون نياز به هزينه بيشتري براي نگهداري (شامل هزينه عمليات احياء کننده وهزينه جا يگزيني رزين هايي که کار آئي آنها کاهش يافته است) دارد. ازبين موارد يادشده، قيمت مواد شيميا ئي حدود 70درصد هزينه هاي بهره برداري ونگهداري روش تبادل يون راشامل ميشود. از جمله راه هاي کاهش هزينه بهره برداري سيستم هاي تبادل يون، تاسيس واحد هاي توليدي مواد شيميائي مورد نياز براي فرآيند، درکنار تصفيه خانه است که نياز به سرمايه گذاري اوليه زيادي دارد. درمقابل روش اسمز معکوس نياز به انرژي فراوان دارد که کاملا مرتبط با قيمت برق مي باشد.

درسال هاي اخير با دستيابي به فناوري توليد غشاءهاي فشار پائين، مقدار برق مصرفي سيستم هاي اسمز معکوس بين 30تا60 درصدکاهش يافته است.

سيستم هاي قديمي با فشاري معادل PSI 400 تا PSI 600کار مي کردند وسيستم هاي جديد با فشاري معادل PSI 250(براي سيستم هاي خا نگي PSI 50-100 ) بهره برداري مي شوند بنا براين از آنجايي که ميزان برق مصرفي رابطه مسقيم با فشار سيستم دارد درنتيجه ميزان برق مصرفي نيز کاهش مي يابد. درعين حال بايد توجه نمودکه هزينه مصرفي برق پمپ هاي سيستم اسمز معکوس، هنگامي که درمقياس بزرگ ازاين سيستم ها مي خواهد استفاده شود، بايد به دقت مورد ارزيابي قرار گيرد.

واحد محيط زيست شركت ملي گاز ايران

1389/5/17 يكشنبه
..
آلودگي هوا 

با توجه به آلودگي شديد گرد و غبار در روزهاي اخير و بمنظور آشنايي بيشتر همكاران و علاقمندان در خصوص آلودگي هوا متن ادامه برگرفته از سايت شركت كنترل كيفيت هوا وابسته به شهرداري تهران به آدرسhttp://www.tehran.ir/Default.aspx?tabid=7518&language=en-US در اختيار قرار گرفته است.


1 - مقدمه
هوايكي از پنج عنصر ضروري (هوا، آب، غذا، گرما و نور)براي ادامه حيات انسان است. هر فرد روزانه نزديك 22000بار تنفس مي‌كند و تقريباْ به 15 كيلوگرم هوا در روز نياز دارد. معمولاْ انسان مي‌تواند به مدت 5 هفته بدون غذا ومدت 5 روز بدون آب زنده بماند، اما نمي‌تواند بدون هوا حتي 5 دقيقه زنده بماند.
باتوجه به گسترش شهرها و افزايش منابع آلاينده‌هاي هوا، هواي اغلب شهرهاي بزرگ و صنعتي آلوده مي‌باشد و با توجه به خطراتي كه اين آلودگي براي سلامت افراد ساكن در مناطق آلوده دارد شناخت و آگاهي نسبت به جوانب مختلف اين مساْله از اهميت بسزائي برخوردار مي باشد و تنها با آگاهي و شناخت از اين مساْله امكان جلوگيري يا كاهش خطرات آن وجود دارد.
بطور كلي در بررسي‌هاي آلودگي هوا سه مرحله مد نظر قرار مي‌گيرد:
الف: نحوه و نوع اتشار آلودگي هوا
ب: نحوه پراكنش آلودگي هوا
ج: تاْثيرات آلودگي هوا
در اين بروشور آموزشي سعي شده است مراحل فوق مورد بررسي قرار گيرد.
 
2- آلودگي هوا چيست؟
انواع متعددي از آلاينده‌ها در اثر فعاليتهاي طبيعي و مصنوعي ناشي از فعاليت هاي بشر كه در زمين انجام مي‌گيرد، وارد اتمسفر مي‌گردند، بنابراين بطور كلي آلودگي هوا بمعني حضور يك ماده خارجي در هواست. بر اساس يكي از تعاريف،آلودگي هوا بدين صورت تعريف مي‌گردد:
آلودگي هوا عبارتست از وجود هر نوع آلاينده اعم از جامد، مايع، گاز و يا تشعشع پرتوزا و غيرپرتوزا در هوا به تعداد و در مدت زمانيكه كيفيت زندگي را براي انسان و ديگر جانداران به خطر اندازد و يا به آثار باستاني و اموال خسارت وارد آورد.
 
جدول‌هاي ذيل تركيب شيميائي هواي تميز و همين طور مقايسه تركيب هواي تميز و آلوده را نشان مي‌دهد.
 
                      جدول 1-2 (الف) تركيب شيميايي هواي خشك اتمسفر تميز
ماده
غلظت بر حسب درصد حجمي
غلظت بر حسب ppm
نيتروژن
78.09
780900
اكسيژن
20.95
209500
آرگون
0.93
9300
دي‌اكسيد كربن
0.032
320
نئون
0.0018
18
هليوم
0.00052
2/5
متان
 
2/1
كريپتون
 
5/0
هيدروژن
 
5/0
گزنون
 
08/0
دي‌اكسيدنيتروژن
 
02/0
ازن و غيره
 
01/0 تا 04/0
 
                                جدول 1-2 (ب) مقايسه تركيب هواي تميز و آلوده
آلاينده
هواي تميز (ppm)
هواي آلوده (ppm)
SO2
0.001-0.01
2/02/0
CO2
330-310
700-350
CO
1 <
200-5
NOx
0.001-0.01
.0.01-0.5
HC
1
20-1
ذرات (µg/m3)
20-10
700-70
 
3-منابع آلاينده هوا:
براي سهولت مطالعه منابع مختلف آلودگي هوا بصورت ذيل دسته‌بندي مي‌شوند:
منابع طبيعي و منابع مصنوعي( خانگي، صنعتي،حمل و نقل )
1-3- منابع طبيعي :
منابع طبيعي آلودگي هوا از قبيل طوفانهاي گرد و غبار، آتش‌سوزي جنگلها،آتشفشانها ، گرده گياهان و نشت گاز طبيعي مي‌باشد و آلودگي ناشي از آنهايك پديده دائمي است كه بعلت گردش فرآيندهاي طبيعي مقدارش كمابيش در سطح زمين ثابت است. مقدار آلودگي طبيعي در مقايسه با آلودگي مصنوعي خيلي بيشترو قابل توجه مي‌باشد. اما در طبيعت چندين مكانيسم خودپالايي وجود دارد كه سطح زمين را براي حيات موجودات مناسب و قابل تحمل مي‌سازد. نقش انسان دركنترل آلودگي ناشي از منابع طبيعي خيلي كم است. اما انسان بوسيله بر همزدن تعادل اكولوژيكي و طبيعي ناشي از آلودگي مصنوعي مي‌تواند وضع را بدترنمايد و به آلودگي طبيعي بيافزايد.
 
2-3- منابع مصنوعي
1-2-3-‌ آلودگي خانگي :
آلودگي خانگي در اثر فعاليتهاي خانگي يا نظافت منازل يا استفاده از حشره‌كشها جهت نظافت و نگهداري منازل ايجاد مي‌شود. اگرچه مقدار اين آلودگي در مقايسه بامنابع ديگر زياد نيست اما همين مقدار به تغيير كيفيت محيط شهري كمك مي‌كند. روشهاي صحيح نگهداري منازل به كاهش آلودگي كمك خواهد نمود.
 
2-2-3-‌ آلودگي صنعتي:
آلودگي ناشي از صنايع منبع اصلي آلودگي است كه در اثر فعاليتهاي مصنوعي ايجادمي‌شود. در ميان صنايع نيروگاههاي حرارتي، كارخانه‌هاي توليد موادشيميايي، سيمان سازي، كاغذسازي، نساجي، دباغي و غيره منابع اصلي آلودگي هوا هستند. بكارگيري روشهاي مناسب كنترل آلودگي در كاهش آلودگي منابع كمك خواهد كرد.
 
3-2-3- آلودگي ترافيك (حمل و نقل):
آلودگي ناشي از حمل و نقل بعلت شهرسازي بي‌رويه و سريع به اندازه آلودگي صنعتي مهم و از اهميت برخوردار مي‌باشد. آلودگي ناشي از حمل و نقل و وسايل نقليه به شكل گازهاي خروجي از اگزوز، ذرات معلق، صدا و غيره مي‌باشد. اين آلودگي با اتخاذ روشهاي برنامه‌ريزي كشوري، منطقه‌اي و شهري و استفاده ازاتومبيلها و سوخت‌هاي مناسب همراه با اعمال تكنولوژي كنترل آلودگي به حداقل مي‌رسد.
اما EPA منابع عمده آلودگي هوا را به صورت زير طبقه‌بندي كرده است:
الف: حمل و نقل مانند: كشتي‌ها، هواپيماها، قطارها و اتومبيلها
ب: احتراق سوخت از منابع ثابت مانند نيروگاههاي برق و غيره
ج: فرآيندهاي صنعتي مانند: كارخانه‌هاي فولادسازي، نساجي و كاغذسازي
د: دفع مواد زائد جامد مثل: سوزاندن زباله درفضاي باز، دفن بهداشتي زباله و سوزاندن زباله با دستگاه زباله‌سوزي
ي: فرآيندهاي متفرقه نظير فعاليتهاي خانگي مانند : كاربرد حشره‌كشها و تميز كردن حشره كش
 
4- عوامل مؤثر بر آلودگي هوا
عواملي كه بر آلودگي هوا تأثير مي‌گذارند به شرح ذيل مي‌باشند.
 
1-4-‌ خصوصيات هواشناسي
پارامترهاي جوي مانند اندازه و جهت باد، ميزانهاي افت اتمسفري ، رطوبت نسبي و غيره يكمنطقه، آلودگي هوا را تحت تأثير قرار خواهد داد. باد با حركت افقي آلاينده را حمل و جابجا خواهد نمود.
آلودگي حمل شده توسط سرعت رو به پايين باد. غلظت آلاينده‌ها در سطح زمين اساساًبه اندازه و جهت باد و ميزان افت بستگي دارد. تغيير درجه حرارت هوا باافزايش ارتفاع سبب حركت نسبتاً سريع آلاينده‌ها مي‌گردد.
 
2-4- ‌ شكل توپوگرافي
ناهمواري موجود در زمين و موانعي مانند كوه‌ها و غيره بر انتشار آلاينده‌ها اثرمي‌‌گذارد. بسته به شرايط محلي و مكاني، توپوگرافي ممكن است مفيد يازيان‌آور باشد.
 
3-4-‌ خصوصيات آلاينده‌ها
اهميت مسائل آلودگي هوا به نوع و اندازه آلاينده به جامد يا مايع يا گاز بودن آن بستگي دارد. همچنين بستگي به انرژي يا صدا يا گرما يا راديو اكتيويته ياتركيبي از اين عوامل دارد. واكنش بين آلاينده‌ها در اتمسفر بسته به خصوصيات آلاينده‌ها ممكن است مقدار آلاينده در اتمسفر را افزايش يا كاهش دهد.
 
4-4-‌ روش آزادسازي آلاينده‌ها
چگونگي ورود آلاينده‌ها و همچنين سرعت آزادسازي آلاينده‌ها به اتمسفر بر آلودگي هوا تأثير دارد. آلاينده‌ها ممكن است بطور متناوب يا پيوسته يا دوره‌اي آزاد شوند يا از يك منبع يا از چندين منبع يا از منابع نقطه‌اي و غيرنقطه‌اي آزاد شوند. همچنين پراكندگي آلاينده‌ها به طريقه ورود آنها به اتمسفر بستگي دارد.
 
5- تقسيم‌بندي آلاينده‌‌ها
مؤسسه حفاظت از محيط زيست آمريكا EPA،شش آلاينده اصلي را به عنوان معيار انتخاب نموده و اينها را به دو دسته اوليه و ثانويه تقسيم كرده است. آلاينده‌هاي اوليه موادي هستند كه ازمنابع مستقيماً به هواي محيط وارد مي‌شوند و شامل پنج آلاينده منواكسيدكربن (CO)، دي‌اكسيدنيتروژن (NO2)، دي‌اكسيدگوگرد (SO2)، ذرات معلق با قطر كمتر از 10 ميكرون (PM-10) و سرب (pb)مي‌باشد. آلاينده‌هاي ثانويه به موادي اطلاق مي‌شود كه در اثر فعل وانفعالات موجود در هواي اطراف زمين بوجود مي‌آيد و در اين گروه مي‌توان ازازن (O3) نام برد.
 
1-5-‌ منواكسيدكربن (CO)
گازي است بي رنگ وبي بو ولي بسيار سمي. منبع اصلي توليد اين گاز اتومبيلهاهستند . گاز منواكسيد كربن در هواي آزاد و به مقدار كم، زندگي بيمارانقلبي و ريوي را به خطر مي اندازد و در افراد سالم باعث سردرد، سرگيجه،خستگي زياد و تحريك اعصاب مي شود. استنشاق اين گاز در محيط هاي در بسته وسقف دار باعث خفگي و مرگ مي شود.
 منواكسيد كربن 200 برابر سريعتر از اكسيژن با هموگلو بين خون تركيب شده وتوبيد كربوكسي هموگلوبين مي كند. اين گاز نه تنها با اتصال به هموگلوبينمانع چسبيدن اكسيژن به آن مي شود، بلكه از آزاد شدن اكسيژن از اكسي هموگلوبين باقيمانده نيز جلو گيري مي كند .
بهاين ترتيب نسوج بدن با كمبود اكسيژن روبرو شده و اعضاي حياتي بويژه قلبآسيب مي بيند، گذشته از اين منواكسيدكربن خود ، به طور مستقيم نيز بهسلولهاي قلب آسيب رسانده و به روند تنگي عروق سرعت مي بخشد .
 
3-5-‌ اكسيد هاي نيتروژن ((NOX
دي‌اكسيد‌نيتروژن كه بيشتر از ساير اكسيدهاي نيتروژن در هوا منتشر مي‌شود گازي است قهوه‌اي رنگ و بدبو كه به وسيله وسايل نقليه موتوري و كارخانجاتي كه از موتورهايدرون‌سوز استفاده مي‌كنند وارد هوا مي‌شود. اين گاز باعث تحريك چشمها وقسمتهاي عمقي ريه‌ها شده و موجب بروز خستگي مفرط و افزايش موارد بيماري مي‌گردد. علاوه بر اين به گياهان نيز صدمات زيادي وارد مي‌كند.
 
4-5-‌ اكسيدهاي گوگرد (SOX)
دي‌اكسيد گوگرد (SO2)كه بيشتر از ديگر اكسيدهاي گوگرد در هوا منتشر مي‌شود، گازي است بي‌رنگ وبدبو كه باعث تحريك مجاري تنفسي بخصوص حلق، بيني و حنجره شده و ايجادبرونشيت‌هاي مزمن، آسم و آمفيزم مي‌كند. منبع اصلي توليد اين گاز، احتراق گازوئيل و مازوت در منازل، كارخانجات و وسايل نقليه موتوري است.
دي‌اكسيدگوگرد وقتي با بخار آب موجود در هوا تركيب مي‌شود تبديل به اسيد شده وبارش آن بصورت باران اسيدي، باعث خوردگي فلزات، سنگ و پارچه مي‌شود. اينگاز نيز همچون دي‌اكسيد‌نيتروژن بر گياهان اثر گذاشته و باعث از بين رفتنآنها مي‌شود.
 
5-5-‌ ازن (O3)
ازندر اثر واكنش‌هاي فتوشيميايي توسط هيدروكربنهاي خروجي از اگزوز ماشينها واكسيدهاي نيتروژن در اتمسفر بوجود مي‌آيد و به اين ترتيب جزء آلاينده‌ةايثانويه بشمار مي‌رود.
ازجمله اثرات مضر اين آلاينده بر سلامتي انسان، سوزش چشم‌ و ريه‌هامي‌باشد.آمارها نشان مي‌دهد كه حملات آسم در روزهاييكه غلظت بالايي از اين آلاينده مشاهده شده بطور مشخصي افزايش يافته است. ازن موجود در هواآسيب‌هاي شديدي به كودكان، افراد سالخورده و افراد داراي ناراحتي تنفسي وارد مي‌كند. ازن همچنين موجب كاهش بازدهي محصولات كشاورزي و از بين رفتن جنگل‌ها و اكوسيستم گياهي مي‌شود.
 
6-5-‌ هيدروكربن‌هاي فرار (VOCs)
برخي از بخارات هيدروكربن‌ها در اتمسفر نقش بالقوه‌اي در تخريب سلامتي انسانهادارند. بنزن بعنوان يكي از مهمترين هيدروكربن‌هاي فرار با وجوديكه بعلتحلاليت بالا نقش عمده‌اي در صنعت بعهده دارد ولي استنشاق آن موجب جلوگيرياز تشكيل گلبول قرمز در مغز استخوان مي‌شود. منبع اصلي توليد بنزن، بنزينمورد استفاده در خودروهاست. در مواردي چند، سرطان خون (لوسمي) در افراديكهبعلت مسايل شغلي براي طولاني مدت در معرض بخارات بنزن بوده‌اند، گزارش شدهاست.
 
6-‌ شاخص استاندارد آلودگي (PSI)
 كميت (Pollutant Standard Index) PSIاستانداردي است كه براي گزارش روزانه كيفيت هوا مورد استفاده قرار مي‌گيردو معمولاً از پنج آلاينده منواكسيدكربن، ازن، دي‌‌اكسيدنيتروژن، دي‌اكسيدگوگرد و ذرات معلق استفاده مي‌گردد. با توجه به غلظت آلاينده‌‌ها واستانداردهاي بهداشتي سازمان حفاظت محيط زيست امريكا EPA، غلظت آلاينده‌ها به يك مقياس عددي بين صفر تا پانصد PSI تبديل مي‌گردد.
PSI از اين نظر كه غلظت آلاينده‌ها را بر اساس يك مقياس واحد مي‌سنجد، ارجحيت دارد.
 
PM-IO(µg/m3)
 24hr
SO2(ppb)
24hr
NO2(ppb)
1hr
O3(ppb)
1hr
CO(ppm)
8hr
PSI
0،00
0،00
0،00
0،00
0،00
0
75،00
30،00
150،00
60،00
4،50
50
150،00
140،00
300،00
120،00
9،00
100
375،00
300،00
600،00
200،00
15،00
200
625،00
600،00
1200،00
400،00
30،00
300
875،00
800،00
160،00
500،00
40،00
400
1000،00
1000،00
2000،00
600،00
50،00
500
                                 جدول 1-6‌ رابطه بين غلظت آلاينده‌ها و PSI
 

با توجه به ميزان شاخص و جدول زير، مي‌توان به كيفيت هوا در 24 ساعت گذشته پي برد.

وضعيت هوا
PSI
پاك
50-0
سالم
100-50
ناسالم
200-100
بسيار ناسالم
300-200
خطرناك
300 <
                                                                 جدول2-6
 
كيفيت هوا را با توجه به شاخص هر يك از آلاينده‌ها مي‌توان گزارش نمود. ولي براي وضعيت كلي هوا از شاخص ماكزيمم، يعني بالاترين PSI كه معمولاً متعلق به آلاينده CO يا PM-10  مي‌باشد، استفاده مي‌شود.
 
7-‌ اثرات زيست محيطي آلودگي هوا
 
1-7-‌ ‌بيماريهاي ناشي از آلودگي هوا:
1-1-7-‌ آمفيزم
اينبيماري در نتيجه انقباض لوله‌هاي بونشيال وتخريب كيسه‌هاي هوايي توسطآلاينده‌ها به وجود مي‌آيد و باعث كوتاهي نفس در فرد بيمار مي‌شود.
 
2-1-7-‌ برونشيت مزمن
ازمشخصات اين بيماري‌ سرفه‌هاي پي در پي و جريان خلط مستمر در شخص مبتلااست. مواد آلوده كننده باعث تخريب مژك‌هاي مجاري تنفسي‌- كه مواد محرك رااز ريه خارج مي كنند – شده و در نتيجه سرفه تنها راهي خواهد بود كه ذراتاز ريه بيرون رانده شوند. در صورتي كه برونشيت مزمن درمان نشود، منجر بهمرگ بيمار خواهد شد.
 
3-1-7-‌ حساسيت
موادآلاينده مي‌تواند باعث عكس‌العمل‌هاي آلرژيكي مختلف از جمله آبريزش بيني،تنگي نفس، خارش پوست، اشك چشم و عسطه‌هاي پي در پي شوند.
 
4-1-7-‌ آسم
عبارتاست از مقاومت مجراي تنفسي در مقابل عبور هوا، دريك حمله آسمي، مجاريتنفسي باريك شده و عبور هواي تنفسي به حداقل مي‌رسد و در نتيجه بيمار دچارتنگي نفس مي‌شود.
مي‌تواند موجب انفاركتوس يا التهاي قلب گردد كه عمدتاً به صورت سينه درد، طپش قلب، تنگي نفس و اختلال در سيستم قلب تظاهر مي‌كند.
 
5-1-7-‌ سرطان ريه، معده و بيماريهاي قلبي
هرچندكه اين بيماريها مستقيماً و منحصراً مربوط به آلودگي هوا نيست، اماآلودگي هوا يكي از عوامل مهم به وجود آورنده و تشديد كننده آنها به حسابمي‌آيد.
 
2-7-‌ اثر آلودگي هوا بر گياهان
آلودگيهوا در متابوليسم (سوخت و ساز) گياهان نيز تأثير سوء داشته و ضمن ضعيفكردن گياه، موجب پديد آمدن امراض و آفات مختلف در آنها مي‌شود. اين مسئلهبخصوص با گسترش روزافزون شهرها و تبديل مناطق روستايي و كشاورزي به مناطقصنعتي، فزوني مي‌يابد. به طور كلي اثر ناشي از آلودگي هوا بر گياهمي‌تواند به صورت ظاهر شدن لكه‌هاي خشكيده در برگ، از دست دادن رنگ، كاهشرشد گياه، كاهش محصول و حتي از بين رفتن گياه جلوه‌گر شود.
توجهبه نقش مهم گياهان در پاكيزگي هوا سبب شده تا اقداماتي جدي در حفظ ونگهداري و افزايش فضاهاي سبز صورت گيرد. با اين همه آلودگي هوا برايگياهان خطري جدي محسوب شده و فضاهاي سبز را تهديد به نابودي مي‌كند.بنابراين دادن آگاهي به مردم و انجام اقدامات جدي و سريع براي جلوگيري ازتخريب بيش از پيش جنگلها و منابع طبيعي و ايجاد فضاهاي سبز امر حياتي است.
 
3-7- اثرات جوي
1-3-7-‌ وارونگي جوي
معمولاًدر لايه پايين جو، درجه حرارت هوا با افزايش ارتفاع كاهش مي‌يابد،بنابراين طبيعي است كه يك حركت صعودي هوا به وجود مي‌آيد و آلودگي‌ها رابا خود به طبقات بالاي جو برده و از محل تنفس دور مي‌سازد. اما در بعضي شرايط جغرافيايي خاص – مانند احاطه شدن يك شهر به وسيله كوهها – يك لايه هواي گرم، همچون سقف شيشه‌اي كه بالاي شهر را پوشانده باشد، هواي سردپايين را محبوس مي‌كند و مانع از بالا رفتن ودور شدن آلودگي ازسطح شهرمي‌شود. در اين حالت جريان هوا بر عكس شده و باعث پايداري بيشتر هوا وتراكم گازهاي آلاينده تا حد بسيار خطرناك مي‌شود كه به اين حالت وارونگي جوي اطلاق مي‌شود. متأسفانه تهران بيش از دو سوم روزهاي سال (حدود 250روز) با پديده وارونگي جوي روبرو است. اين حالت بيشتر در پاييز و زمستان روي مي‌دهد.
 
2-3-7-‌ اثر گلخانه‌اي (Green House Effect)
فعاليت و تحركت جو زمين نتيجه جريان مداوم انرژي از خورشيد به زمين و از زمين بهفضاست. حدود 3 درصداز انرژي خورشيد، دوباره به فضا منعكس مي‌شود و قسمتي از اين انرژي منعكس شده، به وسيله گازهاي معروف به گازهاي گلخانه‌اي -شامل دي‌اكسيدكربن، متان و اكسيد نيترو و غيره – دوباره به سطح زمين بازتابانيده مي‌شود. اين پديده كه به اثر گلخانه‌اي معروف است، خود باعثافزايش درجه حرارت در مناطق آلوده مي‌شود. در هواي محبوس، ميزان آلودگي نيز بيش از پيش افزايش يافته و به دنبال آن خطرات ناشي از آلودگي نيز تاميزان قابل توجهي بالا رفته و شهرنشينان را به طور جدي تهديد مي‌كند.بديهي است در صورت كاستن از گازهاي گلخانه‌اي با از بين بردن و يا محدودكردن منابع توليد كننده آن مي‌توان از بروز اثر گلخانه‌اي و خطرات ناشي ازآن جلوگيري كرد.
 
3-3-7- بارش اسيدي
بارش اسيدي ، به باراني اطلاق مي گردد كه نسبت به باران معمولي اسيدي‌تر است (6 ر 5 PH) معمولاً خصوصيات اسيدي آب توسط PH اندازه‌گيري مي‌شود كه گسترة طبيعي آن بين 5 ر 6 تا 5ر8 قرار دارد. اگر PHباران كمتر از 6 باشد، به عنوان بارش اسيدي منظور مي‌شود. ماهيت اسيدي شديد آب به علت آلودگي وسيع هوا ناشي از صنعتي شدن است. از اين رو به منظور اجتناب از بارش اسيدي، برنامه‌ريزي مناسب ضرورت دارد.
ضمن اينكه محل قرار گرفتن صنايع در يك منطقه يا يك كشور نيز نياز به بررسيهاي دقيق و حساب شده دارد.
به دليل فقدان برنامه‌ريزي و پيش‌بيني وضع هوا پيرامون، بارش اسيدي، اكنونچندين كشور توسعه يافته با مشكلات بارش اسيدي مواجه هستند. درياچه‌ها وجنگلها در مناطق حاصلخيز (پرباران) اروپا، كانادا، آمريكا و جنگلهاي آلمان غربي تحت تأثير عوارض سوء بارش اسيدي قرار دارند. در هند نيز بارش اسيدي در بمبئي گزارش شده است.
اكسيدهاي گوگرد، نيتروژن و هيدروكربنها پارامترهاي اصلي كمك كننده به بارش اسيدي هستند. مقادير عظيمي اكسيدهاي گوگرد و نيتروژن از دودكش‌هاي واحدهاي صنعتي و نيز از اگزوز اتومبيلها به اتمسفر وارد مي‌شوند. سوزاندن سوختهاي فسيلي براي تلويد انرژي عامل اصلي (60-70 درصد) ورود اكسيدهاي گوگرد به اتمسفراست. ذوب سنگهاي معدن گوگرد بويژه سرب، روي و مس نيز عامل افزايش در مقداراكسيدهاي گوگرد اتمسفر به شمار مي‌رود. عوامل اصلي اكسيدهاي نيتروژن،آلاينده‌هاي خروجي از اگزوز اتومبيلها، نيروگاه‌ها و واحدهاي ذوب كننده هستند. زمانيكه اين آلاينده‌ها در حضور رطوبت واكنش مي‌دهند. آلاينده‌هاي ثانويه را تشكيل مي‌‌دهند. اغلب آلاينده‌هاي ثانويه حاصل از واكنش‌هاي فتوشيميايي از امواج خورشيدي انرژي مورد نياز خود را بدست مي‌آورند. بارش اسيدي موجب اثرات زير مي‌باشد:
 
الف: بارش اسيدي باعث كاهش PHآب رودخانه‌ و درياچه‌ها مي‌شود كه اين امر نيز نابودي موجودات آبزي (ماهي و غيره) را در پي دارد و منجر به كاهش رشد پلانكتونها و تكثير ما‌هي‌هامي‌شود. تغيير در PHمانع از بيرون آمدن ماهي‌ها از تخم مي‌شود. جلبكهاي سبز وچندين نوع باكتريكه براي ادامة حيات مودات آبزي ضروري هستند، در محيط اسيدي قادر به ادامهبقاء ‌و حيات نيستند.
ب:بارش اسيدي براي جنگلها و مراتع مضر هستند. بارش اسيدي به برگهاي درختان صدمه زده و فرسايش سطح برگ را تسريع مي‌كنند. رشد برگها به علت اسيديته بالا كاهش مي‌يابد. زمانيكه رشد برگها تحت تأثير بارش اسيدي قرار مي‌گيرد،نابودي گياهان سبز نيز حاصل مي‌شود.
ج:اسيديته بر روي خاك تأثير مي‌گذارد. يك عنصر مغذي براي گياه نظير پتاسيمبه تدريج از خاك شسته و خارج مي‌شود. تحت شرايط اسيدي، فلزات سمي براي گياه در خاك انباشته مي‌شوند.
د:همچنين بارش اسيدي فعاليت ميكروبهايي را كه مواد آلي موجود در خاك را به عناصر مغذي مورد نياز گياه تبديل مي‌كنند، مختل مي‌نمايند. زماني كه جمعيت ميكروبي كاهش پيدا مي‌كند، ميكروبها آنچنان قادر به تحمل محيط اسيدي خاك به علت بارش اسيدي نيستند.
 
كلام پاياني:
آلودگي هوا معضلي نيست كه بشر در كنترل و كاهش آن ناتوان باشد. چرا كه اين مشكل زيست محيطي زاييده تكنولوژي بوده و از راههاي علمي و تكنيكي ميتوان آنرااز بين برد. همكاري و همياري عموم مردم و شهروندان در كنار اقدامات قانوني و اجرايي نهادهاي دولتي نويدبخش دستيابي به محيط زيستي عاري از هر نوع آلودگي خواهد بود.
مشاركت و همياري شما از جمله مهمترين عوامل در كنترل و كاهش آلودگي هواست.
1388/4/23 سه‌شنبه
..
راهنما در خصوص ارزيابي ريسك زيست محيطي 

 با توجه به سؤالات و نياز همكاران و علاقمندان به مبحث ريسك زيست محيطي دراين بخش سه راهنما در خصوص ريسك زيست محيطي، ارزيابي زيست محيطي و محاسبه كمي ريسك در اختيار قرار داده شده است. بايستي خاطر نشان ساخت در حال حاضر الزام بر تهيه گزارش ارزيابي ريسك زيست محيطي منوط به ضوابط اجرايي ماده 105 قانون برنامه سوم توسعه، تنفيذي ماده 71 برنامه چهارم، مي باشد ولي در عين حال تقريبا سازمان حفاظت محيط زيست در تمامي جلسات دفاع وجود بخش ارزيابي ريسك زيست محيطي را مورد نظر قرار مي دهد كه به همين دليل تهيه آنرا الزامي مي نمايد.


1388/4/22 دوشنبه
..
حمايت حقوقي و كيفري از محيط زيست 

 حفاظت محيط زيست آن قدر اهميت دارد که علاوه بر يک اصل قانون اساسي، ده ها کنوانسيون بين المللي و نيزقوانين و آئين نامه هاي داخلي دراين زمينه به تصويب رسيده است.

سؤالي که در اينجا پيش مي آيد اين است که چرا علي رغم تمام اين تلاش ها و با وجود اين همه قانون و مقررات، باز هم شاهد تخريب محيط زيست ‏هستيم؟ چرا حمايت حقوقي وکيفري ازمحيط زيست هنوزنتوانسته به خوبي به اين حمايت، جامه عمل بپوشاند؟

يقه سفيدي بودن جر ائم عليه محيط زيست، تورم قوانين ونيزکم توجهي به راهکارهاي پيشگيري از تخريب محيط زيست ازجمله علل ناکارآمدي قوانين حمايت از محيط زيست اند.....

جهت دريافت مقاله، فايل پيوست كه در فرمت pdf تهيه گرديده است را دانلود نماييد.

منبع: ضميمه حقوق روزنامه همشهري، دوشنبه 25 خرداد ماه 1388


1388/4/9 سه‌شنبه
..
مقدمه اي بر كنترل و كاهش خسارات شكوفايي جلبكي 

با توجه به مشكلات ناشي از پديده شكوفايي جلبكي در آبهاي جنوبي ايران و به منظور آشنايي بيشتر علاقمندان به اين موضوع مقاله اي در اين خصوص در قالب فرمت PDF تهيه و در اختيار قرار داده شده است. بايستي در اينجا تأكيد نمود كه ارائه اين مقاله صرفا جهت آشنايي با اين پديده و يكي از روشهاي كنترلي مي باشد ولي درست بودن و توجيه پذير بودن اين مقاله با توجه به تأثيرات تخريبي شديد ذرات خاك بر اكوسيستمهاي مرجاني به هيچ عنوان از طرف HSE شركت ملي گاز تأييد نميگردد و نيازمند نظرات كارشناسانه دقيق و بررسي هاي متعددي در اين خصوص مي باشد و شايد منطقي ترين راه در جلوگيري از ايجاد اين پديده كنترل ورود آلودگي هاي فاضلابي حاوي مواد رشد دهنده جلبك در آبها با استفاده از سيستم هاي تصفيه فاضلابي كار آمد باشد.


1388/3/17 يكشنبه
..
وضعيت فلرينگ در دنيا و ايران 


اين بانك اطلاعاتي بصورت پويا تهيه شده است و پايه اطلاعات موجود بر اساس داده هاي ماهواره اي، اطلاعات سازمان GGFR (Global Gas Flaring Reduction وابسته به بانك جهاني و NOAA مي باشد. با حركت موس بر روي هر كشور مي توانيد به اطلاعات در خصوص فلرينگ و تغييرات فلرينگ در سالهاي اخير دست يابيد. همچنين مي توانيد وضعيت فلرينگ در ايران را با ساير كشور هاي دنيا مقايسه نماييد. در ضمن در اطلاعات مربوط به كشورها عضويت يا عدم عضويت در سازمان GGFR هم مشخص گرديده است.

1388/1/29 شنبه
..
آيات و احاديث زيست محيطي 
..
گازهاي گلخانه اي 
ازهاي گلخانه اي به گازهايي اطلاق ميشود كه بر روي تعادل تابشي اتمسفر زمين تاثير گذارهستند . افزايش غلظت گازهاي گلخا نه اي باعث ايجاد اثر گلخانه اي ........
1387/4/17 دوشنبه
 
..
آثار و تبعات گرمايش جهاني 

امروزه دانشمندان و كارشناسان اقليم شناسي و علوم محيطي اعتقاد دارند كه يكي از عوامل دگرگوني آب و هواي كره زمين در سالهاي اخير در اثر افزايش گازهاي گلخانه اي بوده است. از ديدگاه اكولوژيكي، گرمايش جهاني مي تواند باعث تغييرات پر دامنه اي در محيط زيست، تنوع زيستي و زندگي انسان شود.....


آثار و تبعات گرمايش جهاني
امروزه دانشمندان و كارشناسان اقليم شناسي و علوم محيطي اعتقاد دارند كه يكي از عوامل دگرگوني آب و هواي كره زمين در سالهاي اخير در اثر افزايش گازهاي گلخانه اي بوده است. از ديدگاه اكولوژيكي، گرمايش جهاني مي تواند باعث تغييرات پر دامنه اي در محيط زيست، تنوع زيستي و زندگي انسان شود.
گرمايش جهاني بر تمامي موجودات زنده و غيرزنده زمين تاثير مي گذارد: گرم شدن زمين باعث افزايش شدت تبخير مي شود و به تبع آن ميزان نياز محصولات كشاورزي به آب افزايش مي يابد. ازسوي ديگر مقدار آب براي مصارف كشاورزي كم مي شود و در نتيجه خشكسالي، امنيت غذايي به خطر مي افتد. خشكسالي سبب مهاجرت روستاييان به شهرها، حاشيه نشيني، روي آوردن به سمت شغل هاي كاذب و افزايش ناهنجاري هاي اجتماعي مي شود.
افزايش دماي زمين همچنين دسترسي به آب شيرين و آشاميدني را تحت تاثير قرار مي دهد. از سويي به علت بالا آمدن سطح آب درياها، آب شور به منابع آب شيرين ساحلي نفوذ مي كند و باعث تغيير كيفيت آن مي شود. نظير اين مشكل چند سال پيش در اروندرود اتفاق افتاد. بدين شكل كه بر اثر خشكسالي و شدت تبخير، حوزه آبريز اروند دچار مشكل شد و همزمان با آن، بالا آمدن سطح آب خليج فارس سبب پيشروي آن به سمت اروند و در نتيجه بروز مشكلاتي براي تنوع زيستي حوزه اروند شد.
مشكل ديگر آن است كه تبخير سطحي ناشي از پديده گرم شدن كره زمين، سبب خشك شدن رودخانه ها و پايين آمدن كيفيت آب مي شود. اين مسئله به ويژه درمناطق كم آب تر مثل مناطق بياباني و نيمه بياباني مشهودتر است. علاوه بر اين افزايش املاح آب هاي شيرين در اثر تبخير سبب افت كيفيت آن مي شود.

افزايش دماي زمين همچنين باعث آب شدن سريع يخ هاي قطبي و كوه هاي شناور يخي و در نتيجه بالا آمدن سطح آب درياهاي آزاد مي شود. به طوري كه بر اساس پيش بيني سازمان هاي جهاني در 100 سال آينده، بين 30 سانتي متر تا 5/1 متر سطح آب درياهاي آزاد افزايش خواهد يافت و اين امر به نوبه خود باعث ناپديد شدن و يا خالي از سكنه شدن برخي از جزاير، پيشروي آب در نواحي ساحلي و تحت تاثير قرار گرفتن تاسيسات و زندگي مردم در بنادر مي شود.
پيامد مخرب ديگر گرمايش جهاني افزايش تعداد و قدرت طوفان ها وگردبادهاي دريايي است كه در حال حاضر هم با آن روبرو هستيم.
ذوب شدن يخ هاي قطي سبب ايجاد جرياني از آب خالص سرد مي شود كه به علت سردبودن، به زير آب گرم اقيانوس ها مي لغزد و در مقياس بزرگ جريان هاي اقيانوسي گسترده اي را به وجود مي آورد كه باعث ايجاد تعداد بيشتري از طوفان ها، هاريكن ها و گردبادهاي دريايي با قدرت تخريبي افزون تر مي شود. اين جريان ها همچنين در اثر جابجايي املاح بين آب شيرين (حاصل از يخ ها يخ هاي قطبي) و آب شور اقيانوس ها به وجود مي آيد.
اثرات اقتصادي پديده گرمايش جهاني نيز بسيار مشهود است. پيشروي آب دريا در تاسيسات بنادر، كاهش كيفيت آب شرب افزايش سيلاب ها و... همه باعث خسارات اقتصادي بسيار مي شود. به يك مثال بسيار ساده در اين زمينه توجه كنيد: افزايش گرما و كمبود آب باعث جايگزين شدن سيستم هاي برودتي گازي به جاي آبي مي شود. با توجه به اين كه سيستم هاي برودتي گازي، برق بيشتري مصرف مي كنند، نياز به سرمايه گذاري براي ايجاد نيروگاه ها افزايش مي يابد.
در نتيجه افزايش نيروگاه ها، ميزان گازهاي گلخانه اي هم تشديد مي شود و اين مسئله افزايش دماي كره زمين را در پي دارد.
پيامد مخرب ديگر افزايش دما، گسترش بيماري هاي مناطق گرمسيري همچون مالاريا، سالك، وبا، بعضي تب ها و بيماري هاي ويروسي است. همچنين گرم شدن تدريجي كرده زمين سبب افزايش زاد و ولد جوندگاني مثل موش و به تبع آن شيوع بيماري هاي منتقله توسط آنها مي شود.
كاهش تنوع زيستي و تاثيرات سوء بر گونه هاي گياهي و جانوري از ديگر تبعات افزايش دماي كره زمين است. مهاجرت جانوران و تغيير پوشش گياهي در اثر خشكسالي و كم آبي باعث تغيير در زنجيره غذايي و تاثيرات نامطلوب بر اكوسيستم منطقه مي شود. همچنين اين مشكل در درياها به تغيير تنوع زيستي اكوسيستم آب مي انجامد. مثال بارز و ملموس در اين زمينه سفيد شدن مرجان ها در سواحل خليج فارس است به گفته دانشمندان ،مرجان ها تحت تاثير افزايش متوسط دماي آب زودتر مي ميرند و سفيد مي شوند.
بر اساس پيش بيني سازمان هاي جهاني، در 100 سال آينده تحت تاثير پديده »گرمايش جهاني« بين 30 تا 150 سانتي متر سطح آب درياهاي آزاد افزايش خواهد يافت
تبخير سطحي ناشي از پديده »گرم شدن كره زمين« سبب خشك شدن رودخانه ها و پايين آمدن كيفيت آب مي شود اعلام آمادگي كشورهاي توسعه يافته و كوتاهي وزارت خارجه
ازن (O3) لايه محافظ زمين در برابر اشعه مضر خورشيد است، حدود سال 1970 براثر استفاده از گازهايي همچون CFCs در كمپرسورهاي يخچال ها و بعضي مبردهاي ديگر در اين سپر حفاظتي حفره اي به وجود آمد. بيشترين موارد مصرف اين قبيل مواد در توليد مواد كف كننده، حلالها، سيستم هاي سرمايش و عايق سازي مي باشد. به دليل اثر قابل توجه اين مواد در تخريب لايه ازون توافق جهاني (پروتكل مونترال) براي محدوديت استفاده از اين مواد وضع شده است. در حال حاضر هيدروفلئوروكربنها (HFCs)و پرفلئوروكربنها (PFCs) جايگزين اين مواد شده اند كه مخرب لايه اوزون نبوده ليكن همچنان اثرات گلخانه اي دارند. بنابراين در حال حاضر تحقيقات براي جايگزيني موادي كه پديده گلخانه اي را افزايش ندهد و از طرفي سازگار با لايه ازن باشد، ادامه دارد.

توجه: در صورت علاقمندي براي آشنايي بيشتر با پديده گرمايش جهاني مي توانيد از فايل ذيل استفاده نماييد.
 

1387/4/17 دوشنبه
..
كنوانسيون تغييرات آب و هواي سازمان ملل متحد و پروتكل كيوتو 

در دهه 1970 نظر برخي از دانشمندان به تغييرات آب و هوائي و روند گرمايش جهاني معطوف گرديد. با اثبات اينكه در صورت افزايش دي اكسيد كربن در جو تغييرات وسيعي در اقليم جهان پديدار خواهد شد، اولين كنفرانس جهاني اقليم در سال 1979 با تاكيد بر گرمايش جهاني برگزار شد.

پروتكل كيوتو
 در سومين كنفرانس سران كشورهاي عضو در كيوتوي ژاپن، پروتكلي با عنوان پروتكل كيوتو با هدف تقويت مكانيزم هاي اجرايي، به كنوانسيون اضافه شد...........


كنوانسيون تغييرات آب و هواي سازمان ملل متحد و پروتكل كيوتو
در دهه 1970 نظر برخي از دانشمندان به تغييرات آب و هوائي و روند گرمايش جهاني معطوف گرديد. با اثبات اينكه در صورت افزايش دي اكسيد كربن در جو تغييرات وسيعي در اقليم جهان پديدار خواهد شد، اولين كنفرانس جهاني اقليم در سال 1979 با تاكيد بر گرمايش جهاني برگزار شد. در سال 1988 اولين كنفرانس دولتي با مشاركت  UNEPو در تورنتو  برگزار شد. دومين كنفرانس جهاني اقليم با تاكيد بر لزوم ايجاد يك چارچوب حقوقي براي پديده تغيير آب وهوا در سال 1990 تشكيل شد. در سال 1992 كنوانسيون تغييرات آب وهوا در ريودوژانيرو توسط 154 كشور امضاء شد كه بزرگترين گردهمايي سران كشورها در زمينه حفظ محيط زيست بشمار مي آيد. كنوانسيون تغييرات آب و هواي سازمان ملل (UNFCCC)، با هدف كاهش گازهاي گلخانه اي شكل گرفت و در سال 1994 اجرايي شد. اهداف اصلي اين كنوانسون بطور خلاصه شامل موارد ذيل مي باشند:

  • تثبيت غلظت گازهاي گلخانه اي در جو در سطحي كه از اثرات خطرناك فعاليتهاي بشر بر سيستم اقليم جلوگيري نمايد
  • ارائه گزارش دوره اي وضعيت ملي تغيير آب و هوا به كنوانسيون
  • تهيه ميزان انتشار گازهاي گلخانه اي و جذب توسط چاهكها در كشور بصورت دوره اي
  • تنظيم و اجراي برنامه هاي كاهش انتشار گازهاي گلخانه اي
  • همكاري و توسعه روشهاي انتقال تكنولوژي براي كاهش انتشار در بخش هاي مختلف انرژي، حمل ونقل، جنگل و پسماندها
  • همكاري منطقه اي و بين المللي در تهيه روشهاي تطبيق با پديده تغيير آب وهوا
  • لحاظ نمودن موضوع تغيير آب و هوا در سياست ها و برنامه هاي توسعه

پروتكل كيوتو
 در سومين كنفرانس سران كشورهاي عضو در كيوتوي ژاپن، پروتكلي با عنوان پروتكل كيوتو با هدف تقويت مكانيزم هاي اجرايي، به كنوانسيون اضافه شد. جامعه جهاني در يازدهم دسامبر 1997 در كيوتو ژاپن پروتكلي را امضاء نمودند كه بر طبق مفاد آن اعضاء تلاشي فراگير براي كاهش تصاعد گازهاي گلخانه اي صورت خواهند داد. اين پيمان از 16 فوريه سال 2005 اجرائي شد. ايران در تاريخ 22 آگوست 2005 برابر 31 مرداد ماه 1384 اين پروتكل را رسماً پذيرفت.
 بر اساس مفاد اين پروتكل، مجموعه كشورهاي توسعه يافته متعهد هستند ميزان انتشار گازهاي گلخانه اي خود را طي سال هاي 2008 تا 2012 به زير سطح ميزان اين گازها در سال 1990 برسانند. مقدار انتشار مجاز هر کشور در ضميمه پروتو کل آورده شده است. ميزان متوسط جهاني کاهش انتشار تا سال2012 برابر 2/5 در صد مقدار انتشار در سال 1990خواهد بود. اين پروتكل از سال 2005 اجرايي شده است.

در اجراي اين تعهدات، ازآنجا که بيشتر کشورهاي مزبور از گروه ممالک توسعه يافته و فاقد منابع انرژي مي باشند، عملا با مشکلاتي مواجه هستند. اين گروه تا کنون از فنآوريهاي پيشرفته و مبتني بر صرفه جويي در مصرف انرژي استفاده نموده اند و هر تلاشي براي کاهش انتشار با هزينه هاي بالايي روبرو خواهد بود. از سوي ديگر انتشار گازهاي گلخانه اي پديده اي جهاني است و هر کجا که جلوي آن گرفته شود به حل معضل بوجود آمده کمک مي کند. با اين منطق تصميم گرفته شد به متظور کاهش انتشار در کشورهاي در حال توسعه از طريق مکانيزم هاي بازار محور، انتقال منابع مالي و نيز فنآوري روز امکانپذير شود. کاهش انتشار حاصل از يک تعامل دو سويه به نام کشور سرمايه گزار ثبت و از تعهدات آن کاسته مي شود. اين مکانيزم ها بر سه سرفصل اساسي زير پايه ريزي شده است: 
1- مکانيزم توسعه پاک يا  Clean Development Mechanism(CDM)               
2- اجراي مشترک يا   Joint Implémentation (JI)                                
3- تجارت انتشار يا   Emission Trading (ET)                                
روح حاکم بر اين راهکار انعطاف به منظور فراهم نمودن شرايط اجرايي کاهش انتشار و ايجاد انگيزه در هر يک از دو سوي شمال و جنوب و همچنين همکاري شمال-شمال (اجراي مشترک) مي باشد. ثروت و دانش کشورهاي توسعه يافته به کمک کشورهاي در حال توسعه آمده، کاهش انتشار گازهاي گلخانه اي را هدف قرار مي دهد.    
بر اساس پروتكل كيوتو، كشورهاي در حال توسعه تعهدي براي كاهش انتشار گازهاي گلخانه اي در كشور خود ندارند. براساس مكانيزم هاي سه گانه فوق كشورهاي توسعه يافته ملزم به كاهش گازهاي گلخانه اي فقط در كشور خود نيستند بلكه مي توانند اين كار را در كشورهاي ديگر انجام دهند. مكانيزم توسعه پاك (CDM)  در خصوص همكاري يك كشور توسعه يافته و يك كشور در حال توسعه است. بطور خلاصه در اين مکانيسم، يک کشور توسعه يافته با سرمايه‌گذاري در يک کشور در حال توسعه، به روشهاي گوناگوني باعث کاهش انتشار گازهاي گلخانه‌اي و از سوي ديگر توسعه پايدار در آن كشورها مي شوند و با مدارک آن، به پاره‌اي از تعهداتش در قبال پروتکل کيوتو و کاهش انتشار، جامه عمل مي‌پوشاند.

علاقمندان براي كسب اطلاعات بيشتر در زمينه گرمايش جهاني، كنوانسيون بين المللي تغييرات آب و هوا، پروتكل كيوتو و مكانيسم هاي اين پروتكل، مي توانند به وب سايت كنوانسيون بين المللي تغييرات آب و هواي سازمان ملل متحد به آدرس ذيل مراجعه نمايند:
http://unfccc.int/2860.php

 

 

1387/4/17 دوشنبه
..
MTBE 
MTBE&nbsp;و جايگاه آن در سوخت &nbsp;-&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; در خودروهاي جديد طراحي سيلندرها و قواي محرکه به نحوي صورت گرفته است که از انرژي شيمايي بنزين استفاده بيشتري صورت پذيرد و در نتيجه سوخت کمتري مصرف شده که اين موضوع فقط از طريق افزايش خاصيت تراکم پذيري بنزين و يا افزايش درجه اکتان آن ميسر مي باشد. -&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; اضافه کردن MTBE به بنزين بعنوان مکمل سوخت بجاي تترااتيل سرب به دو منظور انجام گرديده است:&nbsp;
1387/3/27 دوشنبه
 
..
پايان مهلت مصرف آزبست در صنايع 
جناب آقاي دکتر منظم مدير کل دفتر بررسي آلودگي هوا درخصوص لازم الاجراء بودن مصوبه آزبست تاکيد نمود: از تاريخ 2/5/1386 اجراي مصوبه حذف آزبست الزامي بوده و به کليه ادارات کل حفاظت محيط زيست استانها اجراي بدون قيد و شرط مصوبه ابلاغ گرديده است. لازم به ذکر است به هيچ وجه به کارخانجات مصرف کننده اين ماده مهلت ديگري داده نشده و تعطيل نمودن واحدهاي مذکور در دستور کار ادارات کل قرار گرفته است. &nbsp;
1387/3/27 دوشنبه
 
..